Bezoek aan het congres ‘De transparante keten’

Het Informatiecentrum Medicinale Cannabis was op maandag 28 mei uitgenodigd voor het congres ‘De transparante keten” dat plaatsvond in de Jaarbeurs in Utrecht. Tijdens dit congres werd er vooruitgekeken en nagedacht over het aankomende experiment met gereguleerde cannabis.

Op het congres waren mensen aanwezig vanuit veel verschillende invalshoeken. Zo waren er, naast mensen uit de cannabis-branche ook onderzoekers van het TNO, gemeenteraadsleden, vertegenwoordigers van glastuinbouwbedrijven en één politieagent. 

De ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het ministerie van Justitie & Veiligheid schitterden door afwezigheid. Tijdens de afsluiting van de dag sloeg Nico Dijkshoorn hierover de spijker op zijn kop: “Ik heb te maken met een geketende zaal, een zaal die wil praten, die bereid is tot een compromis. De enige partij waarmee dat zou kunnen is vandaag de grote afwezige”.

Bijzonder hierin is dat er besloten is dat onder leiding van deze ministeries een experiment zal worden uitgevoerd. Het ICMC verbaasd zich over de pertinente onwil om op constructieve wijze met de cannabis branche in gesprek te gaan.

Opvallend was dat er een groot aantal afgevaardigden aanwezig was namens verschillende Nederlandse gemeentes. Tijdens de gesprekken die het IMC met verschillende gemeenteraadsleden had bleek dat zij veel dichter bij de visie van de cannabis-branche lijken te staan dan de landelijke politiek. De gemene deler bleek te zijn dat alle aanwezigen willen kijken naar oplossingen voor de huidige problematieken de obstakels die bij dit experiment komen kijken. De enige uitzonderingen op deze oplossingsgerichte visie lijken de landelijke overheid, de Nationale Politie en het openbaar ministerie.

Het experiment

Het experiment, dat er niet eens hoeft te komen als de eerste kamer de ‘wietwet’ van D66 kamerlid Vera Bergkamp aanneemt, zal plaats vinden in 6 tot 10 (middel) grote gemeenten. Het experiment zal in totaal 4 jaar duren. De coffeeshops in de deelnemende gemeentes mogen vanaf de aanvang van het experiment enkel nog cannabis inkopen via de gedoogde kweeklocaties. Over wie deze locaties gaan opzetten is nog helemaal geen duidelijkheid. Vanaf de aanvang van het experiment kunnen deze coffeeshops hun cannabis inkopen bij de gedoogde kweker.

In het voorstel is helaas niet nagedacht over het feit dat een behoorlijk deel van de cannabis-consumenten bij voorkeur Hasj (geproduceerd in het buitenland) gebruikt en deze dus niet bediend kunnen worden in deze experiment-opzet. Ook voor medicinaal gebruik kunnen de relatief hoge CBD percentages in Hasj een belangrijk onderdeel zijn van het assortiment van een coffeeshop. Mocht er geen oplossing komen voor dit probleem dan zal dit betekenen dat er een zwarte markt zal ontstaan om in deze vraag te voorzien.

Een tweede onderdeel waardoor er veel weerstand is bij de coffeeshops is het feit dat na afloop van het vier jaar durende experiment de deelnemende coffeeshop weer overgeleverd wordt aan de illegale markt zodat de overheid in alle rust het experiment kan evalueren.

Het experiment waarmee men de georganiseerde misdaad het wind uit de zeilen wilt nemen heeft dus als onderdeel dat aan het einde van het experiment de coffeeshops weer terug gaan naar de illegale kwekers. Zowel het per direct opzeggen van samenwerkingen en het, verplicht, opnieuw aangaan van die samenwerkingen is een punt dat naar de mening van het IMC nooit kan worden opgenomen in het experiment.

Een stap vooruit of een sprong achteruit?

Tijdens het congres kwam werd vooral duidelijk dat er nog veel onzekerheid heerst over het toekomstige experiment. Tijdens de verschillende lezingen die werden gegeven kwam dit zonder uitzondering naar voren. Veel ondernemers zijn bang dat Nederland de boot al gemist heeft door het feit dat er in andere landen al veel verdergaande regulering en legalisering wordt toegepast door landen over de hele wereld.

Een grote angst is dan ook dat Nederland met de huidige experiment-opzet zo veel vertraging oploopt dat we als een van de laatste landen in Europa tot daadwerkelijke legalisering over zullen gaan.

Een van de Amerikaanse sprekers, Prof. Clayton J. Mosher, vertelde dat hij niet inziet waarom Nederland nog moet experimenteren. In Nederland zijn er namelijk al ruim 40 jaar verkooppunten voor cannabis.

Zijn staat (Washington State) zag juist deze 40 jaar als een overtuigend en geslaagd experiment. Nederland heeft door de scheiding der markten (scheiding softdrugs en harddrugs) relatief weinig harddrugsverslaafden en weinig overlast van (soft)drugs dealers. Het experiment omtrent de verkoop én teelt van cannabis werd naar zijn mening al jarenlang uitgevoerd door onder andere Uruguay, Canada en verschillende Amerikaanse staten.

Waar het experiment een stap vooruit lijkt blijkt het in de praktijk vooral een zoethoudertje voor de cannabis-branche. Zeuren mag niet meer, er komt immers een experiment. Over vier jaar (na de huidige kabinetsperiode) begint er een evaluatie. In de praktijk lijkt dit experiment neer te komen op een impasse die nog zeker vier jaar duurt. Dat terwijl de discussie in buurlanden België en Duitlsand, kijkende waar zij vandaan komen ten opzichte van Nederland, met grote stappen vooruit gaat.

Door de afwezigheid van beide betrokken ministeries leverde dit congres in veel gevallen meer vragen dan antwoorden op.